Zenbat buru hainbat aburu(e)ko iruzkinak

danelesarriugarte(e)k

danelesarriugarte — Wed, 21 Mar 2012 12:23:10 +0000

Alderantziz, nik behintzat biziki eskertzen dizkizut egindako ekarpenak.

Iñigo(e)k

Iñigo — Wed, 21 Mar 2012 12:05:22 +0000

Oso eztabaida mamitsua da, ad infinitum luza liteke. oso egoki aurkeztu duzue, gainera. Dena dela, gogoetagai batzuk:

1. “Zerebelo” Hiztegi Batuan jasoa dago (“garuntxo” bezala). Beraz, aitzakiarik gabekoa.

2. Arloko aditu gehienek erabiltzen dute, biak aukeran izanda ere.

3. Euskarak badu termino hori; hizkuntzaren sisteman txertatuta dago.

4. “Garuntxo” lehenesteko arrazoi bakarra garbizaletasuna da, datuen argitan.

5. Kontzeptu berriak sortu eta berehala eratu behar dira neologismoak: maileguak erabiliz nahiz euskararen hitz-erabidera joz. Gerora hizkuntza “txukuntzen” ahalegintzea kontu handiz egin beharrekoa da.

6. Lehenbizi, gurera begiratu behar da, eta, gero, kanpora.

Ez nabil inor leziatu nahian, haatik. Hala iruditzen bazaio inori, barka.

danelesarriugarte(e)k

danelesarriugarte — Wed, 21 Mar 2012 11:32:30 +0000

Bai, hala da, egun ezin errazago egiaztatu daiteke zein den adituen hautua eta aipatu kasuan zerebelo nabarmen gailentzen zaio garuntxori. Nire asmoa ez da zerebelo/garuntxoaren inguruan gehien dakitenek egindako aukeraketaren egokitasuna zalantzan jartzea, dena den, iruditzen zait aiseegi jotzen dela kalko hausnartu gabekora, adibide honetan eta beste askotan ikusten den moduan. Alta, hausnarketa linguistikoaz ari naiz, ziur bainago zerebelo darabiltenek beste irizpide eta arrazoi sendo batzuen arabera egin dutela horren alde. Baina, niretzat, irizpide guztiak dira kontuan hartu beharrekoak, itzultzaileak ez luke adituaren hitza itsuan jarraitu behar, eta alderantziz.

Bestalde, nik alemana aipatu dut hori delako – euskaraz gain – nolabait kontrolatzen dudan latinetik ez datorren hizkuntza bakarra. Beste hizkuntza batzuek, demagun suomierak, adibide zehatzetan egindako hautua zein den erraz topatu badezaket ere, ez dakit zein den, oro har, kanpoko hitzen aurrean hartzen duen jarrera. Alemanarena apurtxo bat ezagunagoa egiten zait eta halaber, oso interesgarria begitandu. Horregatik ekarri nahi izan dut, termino zehatz baten adibidetzat baino, beste eredu bat aztertze aldera.

Iñigo(e)k

Iñigo — Wed, 21 Mar 2012 09:48:56 +0000

Gaur egun, ordea, inoiz baino errazago jakin daiteke zer erabiltzen duten arloko adituek: corpusetan bilaketa eginda.

Har dezagun garuntxo/zerebelo bikotea, esaterako, ariketa gisa:

ZTC: zerebelo (111 agerraldi) / garuntxo (2 agerraldi)
CorpEus: zerebeloa (44) / garuntxoa (11) [forma osoak bilatu behar dira “garuntxo”rako]

Garazi(e)k

Garazi — Wed, 21 Mar 2012 09:06:20 +0000

Bai, Iñigo, zurekin ados, horregatik ez dugu irtenbide bakar eta zehatzik eman, gaiaren zailtasunak eta ertzak aurkeztu baino. Egia da teknolektoko adituei galdetzea edo nola erabiltzen den ikustea egokiena dela, nahiz eta iruditzen zaidan beti ez dela posible, saiatu arren.

Nazioartekotasunaren harira, ezbairik gabe onartzen dut ez dela erraza mugak zehaztea. Baina minimoa izanik ere, uste dut frantsesa eta gaztelera ez direla nazioarteko, ez beti, behintzat. Are gehiago biak latindar jatorria dutela kontuan izanik. Eta ez da, zuk esan bezala, alemana edo suomiera kontua. Arloaren araberako hautua ere izanen da, eta hizkuntza aitzindaria zein izan den, ezta?

Egia esan ez daukat zailtasun honetarako erantzun magikorik, eta hain zuzen, horregatik hausnarketa.

Iñigo(e)k

Iñigo — Tue, 20 Mar 2012 10:58:47 +0000

Nazioartekotasuna irizpide bat baizik ez da, hala ere, neologismoetarako batez ere oso erabilgarria. Denean bezala, ikuspegi kritikoa gailendu behar zaio erabateko konponbide xinpleari.

Aurretik ebatzi beharra dago, batetik, ea tradizioan inoiz halakorik erabili den eta, bestetik, teknolekto horretan dihardutenek (jakintza-arlo horretakoek) zer forma hobetsi duten. Horiek ere badute garrantzirik, ezin baitugu aldiro hizkuntza asmatu, hitz hau edo bestea gogoko ez dugulako aitzakian. Hizkuntza komunikazioa da eta.

Bestetik, nazioartekotasunak badu arazo handi samar bat: norainokoa da? Bada nazioartekotasun minimo bat: auzo-erdarena. Harago jo behar izanez gero, noraino hedatu behar genuke irizpide hori: zergatik alemana bai eta suomiera ez, esaterako?

AI(e)k

AI — Tue, 13 Mar 2012 21:26:44 +0000

Oso interesgarria, seguru hari honetatik tiraka tesi dotoreren bat egin zitekeela…

danelesarriugarte(e)k

danelesarriugarte — Tue, 13 Mar 2012 14:14:45 +0000

Bai, hizkuntzarekin bueltaka gabiltzan guztiontzat irakurri beharrekoa da Sarasolaren liburua, dudarik gabe. Izan ere, arretaz aztertu gabe irentsi ditugun hitz asko jartzen ditu zalantzan, zuk aipatutako biak, besteak beste. Eskerrik asko Mikel eta ondo segi lur euritsu horietan.

Mikel(e)k

Mikel — Tue, 13 Mar 2012 10:41:39 +0000

Artikuluak gogora ekarri dit orain dela urte batzuk irakurri nuen “Euskara batuaren ajeak” liburua, Ibon Sarasolarena. Aztertzen dituenak terminoak ez badira ere, bertan eduki nuen lehenengo aldiz hitzen nazioartekotasun irizpidearen berri, eta, ildo horretatik, buruan iltzatuta gelditu zitzaizkidan adibideak, bi: kokodrilo/krokodilo eta orkesta/orkestra; biak ere adibide garden askoak, ordura arte gaztelaniaren ereduari itsu-itsuan jarraitzeko arazorik edukiko ez lukeen itzultzaile haziarentzat (fruitua eman dezakeen hazia, ez hazi dena).

danelesarriugarte(e)k

danelesarriugarte — Mon, 12 Mar 2012 12:07:12 +0000

Bai, gure esker ona Aritzi eta nire txalo beroenak zuri Garazi, gaiari adarretatik heltzeagatik eta hain ondo. Egunetik egunera terminologia bateratzearena beharrezkoagoa iruditzen zait, oro har edozein arlotako artikuluren bat irakurtzen dudanean eta zehazki makina-erremintaren inguruko itzulpen-proba bat bidaltzen didatenean. Ezin dugu orain arte nagusi izan diren behin behineko adabakiak erabiltzen jarraitu eta bateratze prozesua bat-batean gauzatzea ezinezkoa dela onartzen dudan arren, apurka-apurka aurrerantz egin behar dugu halamoduzko erosotasunean iltzatuta gelditu beharrean.
Bestalde, eta krustazeo-oskoldun bikotearen harira, klasean aipatutako beste adibide bat ekarri nahi nuke, zerebelo vs. garuntxorena, hain zuzen. Euskararen balioaren inguruko aurreiritziekin eta gutxiagotasun ustearekin hezi gaituztenez gure lehendabiziko jarrera izan daiteke garuntxoren kontra egitea, ez baitzaigu nahikoa termino serioa iruditzen garunaren zati bat izendatzeko. Aldiz, zerebelo latinetik dator (cerebellum-ek izatez garun txiki esan nahi du) eta frantsesak (cervelet) , gaztelerak (cerebelo) eta ingelesak (cerebellum) erabiltzen dute. Aleman hiztunek, ostera, “klein Hirn” diote, hitzez hitz itzulita garun txiki esan nahi duena. Lotsa izpirik eta beraien hautua justifikatzeko premiarik gabe.
Kontzeptu edo, kasu honetan, gorputzeko atal jakin bati erreferentzia egiteko bi termino izateak nahasmena besterik ez duela sortzen iruditzen zait eta euskaraz idatzi, ikasi eta pentsatu gura dugunoi ez digula, inondik inora, mesederik egiten. Hortaz, Garaziren deiarekin bat egiten dut, halaber, gaurdaino eta oraindik ere euskarazko terminologia zehatz, bateratu eta osasuntsuaren alde gogor lan egin (eta egiten) dutenekin.