Kale gorria gutxitan izan da hain goxoa(e)ko iruzkinak

Iñigo Roque (@Idazkola)(e)k

Iñigo Roque (@Idazkola) — Thu, 06 Jun 2013 08:29:22 +0000

Mahai-ingurua behar baino laburragoa izan zen, eta, tamalez, eztabaida hasi aurretik finitu, hasierako aurkezpenak eginda. Beraz, Bakartxok ez zuen aukerarik izan luzeago jarduteko horretaz. Hala eta guztiz ere, Garazik ondo esan duenez, Bakartxo arauzko idazkeraz ari zen ateraldi horretan.

Nire ahotan ere jarri dute itzulpenak gutxi irakurtzen direla irakurleen alferkeriagatik, baina horretan ñabardurak ateraldiak bezainbeste balio du. Aitor dut dohain berezia dudala halako izenburu zaratsuak eskaintzeko, eta errua ez dela kazetariena, komunikatzaile txar honena baizik.

Hala ere, Twitter ez da inondik ere eztabaidagune egokia halakoetarako, gerruntze estuak ito egiten dituelako dialektirako asmo onak oro.

Garazi(e)k

Garazi — Tue, 04 Jun 2013 06:55:29 +0000

Gorka: hasteko, aunitz eskertzen dizugu parte hartzea.

Uste dut ez kronikan ez erantzunean ez garela sartu ona-txarra terminoetan argudiatzeari. Hori ez da eztabaida(tzea). Eta ezin dira halako kategoriak egin, ez asoziazio automatikoak ez multzoketa orokortuak. Horretan ados nago zurekin. Baina uste dut, halaber, oker interpretatu zirela Bakartxoren hitzak. Nik behin eta berriz entzun dut baieztapen hori, baina ez idazlearen sorkuntza ekoizpen mailan, ezpada hizkuntzaren aldetik (nahiz eta beti iruditu zaidan itzultzaileek ere nolabaiteko sorkuntza egiten dutela). Eta Daneleren kronikan Barkartxorenaren ondotik agertzen da zuzentzailearen figura, hots, itzultzaileak direla “euskara-zuzentzaileei lan gutxien ematen dietenak”. Nik dakidala, zuzentzaileek ez dute estiloa moldatzen, esaldiaren ordena eta esamolderen bat asko jota, hizkuntzari lotutakoekin eta ortotipografiarekin batera. Esan nahi dut, “idazlerik onenak” esatean maila horretan ari zela, linguistikoa, oro har; itzultzaileak aunitz begiratu behar baitio xede-hizkuntzari, idazleak hautatu dezakeenean kasu egin edo ez.

Itzultzaileen mahai-inguru batean bada ere, bestelako idazle onenen titulua geureganatu eta kolektibo osoari aplikatzeko hainbeste harrotasun ez du oraindik ezein itzultzailek, zapalduen ahots kexatia iraultzeko asmoz ofizioa aunitz (gehiegi, batzuetan) adoratzen dugun arren.

boligorria(e)k

boligorria — Mon, 03 Jun 2013 22:19:39 +0000

Nik ere asko eskertu dut kronika, ezin izan bainuen Literaturiara joan. Arrizabalagaren iritziaren ondoren Twitterren sortu zen eztabaidan parte hartu nuenez, hemen luzeago idatzi daitekeela probestuko dut nire ikuspuntua azaltzeko: boutade bat iruditu zitzaidala esan nuen eta iritzi horrekin segitzen dut.

Beñat Sarasolak Sarrionandia, Atxaga, Izagirre eta beste hainbat aipatu zituen iritzi horren aldeko adibide gisa. Idazle handi askok itzulpenak egin dituzte, ados, baina bi jardueren arteko asoziazio automatikoa egitea errazkeria iruditzen zait.

Konparazio bat egiteko, Sarrionandiak Zeruko Argiaren garaietatik idazten du prentsan; Pott eta Ustela kazetaritza proiektuak ere baziren, aldizkariak ziren neurrian; Anjel Lertxundik egunero idazten du zutabe bat… Beste hainbat idazle bikainek ere harreman estua dute prentsarekin. Beraz, fermuki defenda dezaket kazetariak direla idazle onenetarikoak? Orduan aurrera, besterik ez genuen behar, ea orain itzultzaileek korporatibismoan irabazi behar diguzuen.

Argi gera dadin, arrazoitzeko modu hori orokorregia iruditzen zait beste edozein eremutara estrapolatuta ere (adib.: gipuzkoarrak dira euskal idazle onenak, poetak dira euskal idazle onenetakoak, euskal filologia ikasi dute euskal idazle onenek, galtzerdi marradunak erabiltzen dituzte euskal idazle onenek… etab.).

Eta aparte, ze eztabaida klase da nor den onena ebatzi nahi duen hau?

Garazi(e)k

Garazi — Mon, 03 Jun 2013 13:22:42 +0000

Bertaratu ez ginenontzat karamelua, Danele, datorren urtean joan gaitezen.
Bakartxok botatakoaren eta ondoren twitterren piztutako eztabaidaren harira, aitortu beharra dago lortu zuela Bakartxok bere asmoa, eta gaiak zeresana eman zuela (“gogoeta sustatu” jarriko nuen, baina txiotarako gehiegi esatea da, apika). Ez naiz ni hasiko nor den idazleago, itzultzailea ala idazlea, baina argi dago literatur itzultzailea badela idazle; hobea edo kaxkarragoa izan daiteke, idazle kaxkarrak dauden bezala, eta horiei inork ez die “idazle” izendapen potoloa kenduko. Eta kategoriak bereizten jarrita, zenbat genituzke? Idazle puroak, itzulpenak egiten dituzten idazleak, itzultzaileak eta idazten duten itzultzaileak? Edo, gurean ohi denez, liburu bat idazten duzu eta idazle titulua duzu? Aldiz, idazle batek itzulpen bat kaleratzen badu, ez da itzultzailea, edo ez bakarrik, itzultzen duen idazlea baita, ezta? Zozokeria da…

Iñigo Roqueren zutabearen ideiarekin bat nator, ez da aski egiten. Kanporatzeko bai, noski, eta aurresku baten laguntzaz bada, are eta euskaldunago. Horrela, Boiseko ikastolari emanen diogu bultzada, eta Lodosakoari edo Kanbokoari ezikusiarena eginen. Eta literatura ezin salbuespen izan, goazen ustez gurea den hori munduratzera, hori diru-laguntzekin hornitzera, kanpokoa gure egin beharrean. Ez dut, baina, horrekin tematu nahi, nik neuk ere hirudiren batean hori izan baitut mintzagai; lehengo lepotik burua segitzen dugu.