elearazi » ikus-entzunezkoak https://elearazi.eizie.eus zabal bideak eta aireak gure hizkuntzak har dezan arnas Tue, 14 Oct 2025 11:12:31 +0000 eu hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.1.41 Orson Welles euskaldunen lurraldean: 5. zatia https://elearazi.eizie.eus/2012/08/29/orson-welles-euskaldunen-lurraldean-5-zatia/ https://elearazi.eizie.eus/2012/08/29/orson-welles-euskaldunen-lurraldean-5-zatia/#comments Wed, 29 Aug 2012 14:16:31 +0000 http://elearazi.org/?p=725 Welles eta euskaldunak saileko azken aurreneko zatian, pilotaren inguruan ibiliko gara beste behin, eta zenbait pasadizo xelebre aditzeko aukera izango dugu. Bestalde, fandangoa eta musika ere lagun izango ditugu. On egin!

[youtube=http://youtu.be/4VVDLp2Hyb0]

]]> https://elearazi.eizie.eus/2012/08/29/orson-welles-euskaldunen-lurraldean-5-zatia/feed/ 0 “Maitatu zure hizkuntza” https://elearazi.eizie.eus/2012/05/28/maitatu-zure-hizkuntza/ https://elearazi.eizie.eus/2012/05/28/maitatu-zure-hizkuntza/#comments Mon, 28 May 2012 08:43:23 +0000 http://elearazi.org/?p=386 Hala eskatzen digu bideo honetan Patricia Ryan irakasleak. Sortzez Ingalaterrakoa bada ere, azken 30-40 urteetan ingeles irakasle aritu da arabiar golkoko zenbait herrialdetan. Egun, Dubaiko Zayed unibertsitatean ari da lanean, eta Zuzenbidean master bat ikasten ari du. TED ekimenaren eskutik, hizkuntzen galeraz eta ingelesaren negozio izugarriaz mintzo zaigu, hainbat galderei buruz pentsarazteko: bada loturarik bi gertakari horien artean? Ez al dugu guk geuk ingelesaren globalizazio prozesua elikatzen? Hizkuntza aniztasuna eta horrek dakarren kultura aberastasuna galtzeko prest al gaude? Azken galdera horri irakurleak ezetz erantzunen liokeela badakigu, baina, noraino da kontzientea ingelesari ematen diogun bultzada eta indarra?

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=LUevQvIFK_0&feature=youtu.be]

]]> https://elearazi.eizie.eus/2012/05/28/maitatu-zure-hizkuntza/feed/ 0 Vincent – Tim Burton https://elearazi.eizie.eus/2012/03/17/196/ https://elearazi.eizie.eus/2012/03/17/196/#comments Sat, 17 Mar 2012 09:14:00 +0000 http://elearazi.org/?p=196 Tim Burtonen hastapenetako altxortxo batekin gatoz oraingoan, Vincent izeneko 1982ko film laburrarekin, hain zuzen. Filmeko protagonista 7 urteko mutiko bat da, Edgar Allan Poeren literatura eta Vincent Price aktorea gustuko dituena. Lanaren oinarria Burtonek berak idatzitako poematxo bat da. Hona film laburra azpidatziekin eta poemaren itzulpena, noiz edo noiz Vincenten moduan sentitu diren guztientzat.

Eskerrik beroenak Arrate Landaluze Barrutiari azalpen tekniko ezinbestekoengatik.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=pz-vrp2-yqs&context=C4397cbdADvjVQa1PpcFMTkqlmAmWEU4a6lL4j3Y5TxB29UpTIu5w=]

 

Vincent Malloyk zazpi urte ditu

Adeitsua beti, agintzen zaion oro betetzen du

Duen adinerako jatorra eta atsegina da

baina Vincent Price bezalakoa nahi du izan

 

Ez zaio axola arreba, zakur eta katuekin bizitzea

baina nahiago luke etxea saguzarrekin partekatzea

Bertan berak sortutako izuez pentsatuko luke, bai,

bakarrik eta nahigabeturik, korridore ilunetan alderrai

 

Vincent abegitsua da izeba bisitan datorkionean

baina argizaritan itota irudikatzen du, bere argizari museoan

 

Esperimentuetarako darabilen zakurra, Abercrombie,

espero du egunen batean bihurtuko duela zonbi

Horrela, zonbi-zakurrarekin batera joate aldera

biktima bila Londoneko laino sakonera

 

Vincentek ez du soilik krimen makabroez pentsatzen

Gustura egoten da, baita ere, margotzen eta irakurtzen

Bere adinekoek umeen liburuak leitu arren

Vincentek Edgar Allan Poe du maiteen

 

Gau batez, ipuin ile-lazgarri bat irakurri bitartean

pasarte batek bisaia zurbildu zion bat-batean

Albiste izugarriak ezin zituen onartu:

ez zuten bada bere emazte ederra bizirik lurperatu!

Hilobia zabaldu zuen ziurtatzeko benetan zegoela hilik

baina ez zekien hilobia amaren lorategia zenik

 

Amak zigorturik bidali zuen logelara

Vincentek jakinik baztertu zutela zoritxarraren dorrera

Bertan bizitza osoa igarotzera kondenatuta,

emaztearen potreta lagun bakartzat hartuta

 

Bere hobian bakarrik eta erotuta zetzala

ama logelara sartu zen leherketa bat bezala

Esan zuen: “Irten eta jolastu, hala nahi baduzu

eguzkia zeruan, egun ederra duzu”

 

Vincent berba egiten saiatu zen, baina, muzin egin zioten hitzek

Ahituta laga zuten bakardadean emandako urteek

Beraz, papera atera zuen eta lumaz idatzi

“Etxe honek sorginduta nauka eta ezingo dut sekula utzi”

 

Amak esan zuen: “Ez zaude sorginduta, hilzorian ere ez

jolas horiek guztiak zure buruan daude zinez

ez zara Vincent Price, Vincent Malloy baizik

ez zaude erotuta edo oinazez, mutikotxo bat zara soilik

Zazpi urteko nire semea izanik

kanpora irten eta ondo pasa dezazun nahi dut nik”

 

Haserrea agortuta, amak pasabidetik egin zuen alde

Vincent poliki atzerantz joan zen, horman bermatu arte

Gelak puzteari ekin zion, dardarka eta kraska-kraska

Vincenten erotasun lazgarria gailurrera heldu da

 

Abercrombie ikusi zuen, bere esklabo zonbia

eta entzun zuen hobiaren barrunbeetatik emaztearen garrasia

Hilkutxatik hizketan eskaera makabroak zituen egiten

horma zartatuetatik eskeleto eskuek Vincent zutela oratzen

Ametsen mundutik bizitzara herrestatutako laborriak

izuzko intziri bilakatu zituen hasierako algarak!

 

Aterantz jo zuen zoramenari egin nahian ihes

baina lurrera erori zen, motel, bizitasunik ez

 

Ahots leunaz, astiro-astiro esan zituen haren ahoak

Edgar Allan Poeren “Belea” poemako lerroak:

“eta nire arima altxatuko al da

lurrean igerian datzan

itzal horretatik?

Inoiz ez gehiago…”

 

]]> https://elearazi.eizie.eus/2012/03/17/196/feed/ 8 Rafeef Ziadah: indar hunkigarria https://elearazi.eizie.eus/2012/03/16/rafeef-ziadah-indar-hunkigarria/ https://elearazi.eizie.eus/2012/03/16/rafeef-ziadah-indar-hunkigarria/#comments Fri, 16 Mar 2012 16:31:04 +0000 http://elearazi.org/?p=187 Rafeef Ziadah ekintzaile eta poeta palestinarraren errezitaldi batekin gatoz oraingoan, euskarazko azpidatziekin. Ingelesez ulertzen ez dutenentzat ere soinua pizturik entzutea gomendatzen dugu, indar ikaragarria baitu. Orain gutxi Argiak autore beraren beste poema bati jarri zizkion azpidatziak: http://www.argia.com/multimedia/bideoa/bizitza-irakasten-dugu-jauna. Zein baino zein hunkigarriagoa.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=cnqd0dfuP6w]

Letra:

Amorru tonuak

Poema hau unibertsitatean zuzeneko ekintza batean ari ginela idatzi nuen; han baziren palestinarrak eta soldadu israeldarrak, eta… ni oso zekena naiz kontu hauetan, beraz, esan nuen, “palestinarra izango naiz, uko egiten diot kolono edo soldadu izateari”. Beraz, lurrean etzanda nengoela, gizon bat hurbildu eta sabelean ostikoa jo zidan, eta zera esan zidan: “bortxa zaitzaten merezi duzu, haur terroristez erditu aurretik”. Orduan ez nuen deus esan, baina ondoren poema hau idatzi nuen gizon gazte harentzat:

(arabieraz)

Utzi neure arabiar hizkuntzan mintzatzen, hizkuntza bera ere okupatu aurretik.

(txaloak)

Utzi neure ama hizkuntzan mintzatzen, haren memoria ere kolonizatu aurretik.

Koloreko emakume arabiarra naiz, eta amorru tonu guztietan gatoz.

Aitonak egunsentian esnatu eta amona belauniko errezatzen ikusi beste nahirik ez zuen, I-Iaifa eta Haifa artean ezkutatutako herri batean.

Ama olibondo baten pean sortu zen, dagoeneko nirea ez dela dioten lurrean, baina haien hesiak, haien kontrolak, haien apartheid madarikatua gurutzatuko ditut, eta nire sorterrira itzuliko.

Koloreko emakume arabiarra naiz, eta amorru tonu guztietan gatoz.

Eta entzun al zenuen nire ahizpa oihuka, atzo, kontrol baten erdian erditzen ari zela, eta soldadu israeldarrak haren hankarteari begira zeudela, hurrengo mehatxu demografikoaren zain?

Janine deitu zion neskatxari. Eta entzuten al duzu Amne Mona oihuka, haien kartzelako hesien atzean, bere ziega negar-gasaz betetzen zuten bitartean?: Palestinara itzultzen ari gara.

Koloreko emakume arabiarra naiz, eta amorru modu guztietan gatoz.

Baina, zuk esaten didazu nire barneko umetoki honek zure hurrengo terrorista besterik ez dizula ekarriko?

Bizarra soinean, pistola astintzen, buruko toalla, hondarrezko beltza. Diozue neure haurrak hiltzera bidaltzen ditudala, baina horiek zuen helikopteroak dira, zuen F-16ak, gure zeruan.

Mintza gaitezen une batez terrorismoaren negozioari buruz.

Ez al zituen CIAk hil Allende eta Lumumba?

Eta nor izan zen lehena Osama prestatzen? Nire aitona-amonak ez ziren alde batetik bestera pailazoen gisara ibili, kapa zuriak eta txano zuriak buruan, beltzak lintxatzen.

Koloreko emakume arabiarra naiz, eta amorru tonu guztietan gatoz.

Nor da emakume beltzaran hura, protesta batean oihuka, barka, ez al nuke oihukatu behar? Ahaztu al dut zuen amets orientalista oro izatea?

Botilako jeinua, sabel dantzaria, hareneko neska, ahots eztizko emakume arabiarra. Bai, jauna, ez, jauna. Mila esker zure F-16etatik erortzen ari zaizkigun kakahuete kremazko sandwichengatik, jauna.

Bai, hemen dira askatzaileak nire haurrak hiltzeko eta horiei albo-ondorio deitzeko.

Koloreko emakume arabiarra naiz, eta amorru tonu guztietan gatoz.

Beraz, utzi zerbait esaten, nire barruko umetoki honek zure hurrengo matxinoa besterik ez dizu ekarriko; esku batean harri bat izanen du, eta bestean Palestinako ikurrina.

Koloreko emakume arabiarra naiz, kontuz, kontuz, neure amorruarekin.

Rafeef Ziadah – Amorru tonuak

]]> https://elearazi.eizie.eus/2012/03/16/rafeef-ziadah-indar-hunkigarria/feed/ 3