Dudarik gabe, Rafeef Ziadah poeta eta ekintzaile palestinarrak badaki mailua nola gaurkotu. Duela hiruzpalau urte taulatu batera estreina igo zenetik arrakasta izugarria lortu du eta youtube eta sare sozial ahalguztidun horien bitartez, mundu zabaleko milaka biztanle hunkitu ditu.

Tartean gu.

Gogoan izango duzuenez orain hilabete gutxi Ziadahren amorru tonuak euskaratu genituen eta oraingoan beste harribitxi bat ekarri nahi izan dugu: Hadeel. Ziadahren lehen diskoa ere halaxe deitzen da, izan ere, oso izen esanguratsua da. Ziadahk azaltzen duenez, Hadeelek arabiarrez usoen urruma esan nahi du eta oso deitura ohikoa da. Horrez gain, bada Hadeel zehatz bat, bonba israeldar baten ondorioz zendu zen 9 urteko neskatila. Hain zuzen, haren omenez eta Palestinan hiltzen diren beste haur izengabeak gogoan hartuta idatzi zuen Ziadahk honako poema.

Bideoaren inguruko bi ohar labur. Lehenik, azpidazteko aukeratu dugun bideoaren bertsioa Masahiro Sugano zinemagilearen lana da, zeinak animazio eder bat atondu baitu Studio Revolt sormen-laborategiaren baitan. Bigarrenik, poemaren itzulpen osoa (ikus-entzunezkoarako moldaketarik gabe) ohi bezala irakurgai duzue post honetan bertan bideoaren ostean.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=ghbAW23pCGk]

HADEEL

Hadeelek bederatzi ditu

Hadeelek bederatzi ditu

Ez barka, barka arren, Hadeelek bederatzi zituen

Gaur goizean bertan Hadeelek bederatzi zituen

Ofizial batek,

ofizial batek esan du haren heriotza min zutela

Ofizial israeldarrak esan du haren heriotza min zutela

Baina terrorismoa eten behar da

borroka eten behar da

erresistentzia eten behar da

Edo jarraituko dute

jarraituko dute

jarraituko dute

jarraituko dute

Gaza bonbardatzen

Gelditzen zaigun duintasun apurra abandonatu arte

Haiek nahi dutena hautatu arte

Haiek nahi dutena sinatu arte

Eta hil, hil, hil, hil arte,

isilik

Haiek nahi duten moduan

Badakizue

Segurtasun israeldarra absolutua da

Idatzia dago odolean, buldozerretan eta emakume bozeramaileen artean

Heriotza leunagoa baita emakume baten ahotan

Heriotza, diostate, dotoreagoa da emakume baten ahotan

Baina nork, nork esango dio Hadeelen amari

Buru-belarri ogia eta Zatar-a prestatzen

Usoak, usoak ez direla berriz Gaza gainean hegaldatuko

Usoak, usoak ez dira berriz Gaza gainean hegaldatuko

Hadeel joan da

Eta bere neba Ahmed itsu dago

Usoak, usoak ez dira berriz Gaza gainean hegaldatuko

Oroit dudan ezein otoitzek

Oroit dudan eta oroituko dudan ezein otoitzek

Ez zaitu bueltan ekarriko

Oroit dudan ezein otoitzek,

nire barnean bilatzen dudan ezein otoitzek

Ez zaitu bueltan ekarriko

zure burua estaltzen duzun bitartean Palestinako istorioetan

Ohepean ezkutatuta hurrengo soldaduaren zain,

atea botako dizuna

bizkarrean daramagun historiatik botako gaituena

Hadeel, Hadeel, Hadeel

Nork, zuetako zeinek esango dio Hadeeli hil zen egunean deus ez zela aldatu

Hurrengo bilera, hurrengo trena, hurrengo bilera, hurrengo trena

Pausarik ez, malkorik ez,

Merezi du prentsan argitaratzea?

Merezi du prentsan argitaratzea?

Soilik beste palestinar bat joan da, merezi du prentsan argitaratzea?

Solidaritatea urrutitik txiste doilor bat bezala

Haurrentzako istorio txar bat

Eta diostate, artean diostate

Negarrik ez martiriengatik

Negarrik ez martiriengatik

Negarrik ez martiriengatik

segi borrokan

segi borrokan

segi borrokan

segi borrokan

segi borrokan

Baina Hadeelen alde, Hadeelen alde emadazue soilik isiltasun une bat

Ez

Emadazue soilik zinezko erresistentzia une bat

Zinezko erresistentzia

Hartara zuek eutsi diezaiozuen gelditzen zaizuen duintasun apurrari

Hadeelen alde

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=cnqd0dfuP6w]

Letra:

Amorru tonuak

Poema hau unibertsitatean zuzeneko ekintza batean ari ginela idatzi nuen; han baziren palestinarrak eta soldadu israeldarrak, eta… ni oso zekena naiz kontu hauetan, beraz, esan nuen, “palestinarra izango naiz, uko egiten diot kolono edo soldadu izateari”. Beraz, lurrean etzanda nengoela, gizon bat hurbildu eta sabelean ostikoa jo zidan, eta zera esan zidan: “bortxa zaitzaten merezi duzu, haur terroristez erditu aurretik”. Orduan ez nuen deus esan, baina ondoren poema hau idatzi nuen gizon gazte harentzat:

(arabieraz)

Utzi neure arabiar hizkuntzan mintzatzen, hizkuntza bera ere okupatu aurretik.

(txaloak)

Utzi neure ama hizkuntzan mintzatzen, haren memoria ere kolonizatu aurretik.

Koloreko emakume arabiarra naiz, eta amorru tonu guztietan gatoz.

Aitonak egunsentian esnatu eta amona belauniko errezatzen ikusi beste nahirik ez zuen, I-Iaifa eta Haifa artean ezkutatutako herri batean.

Ama olibondo baten pean sortu zen, dagoeneko nirea ez dela dioten lurrean, baina haien hesiak, haien kontrolak, haien apartheid madarikatua gurutzatuko ditut, eta nire sorterrira itzuliko.

Koloreko emakume arabiarra naiz, eta amorru tonu guztietan gatoz.

Eta entzun al zenuen nire ahizpa oihuka, atzo, kontrol baten erdian erditzen ari zela, eta soldadu israeldarrak haren hankarteari begira zeudela, hurrengo mehatxu demografikoaren zain?

Janine deitu zion neskatxari. Eta entzuten al duzu Amne Mona oihuka, haien kartzelako hesien atzean, bere ziega negar-gasaz betetzen zuten bitartean?: Palestinara itzultzen ari gara.

Koloreko emakume arabiarra naiz, eta amorru modu guztietan gatoz.

Baina, zuk esaten didazu nire barneko umetoki honek zure hurrengo terrorista besterik ez dizula ekarriko?

Bizarra soinean, pistola astintzen, buruko toalla, hondarrezko beltza. Diozue neure haurrak hiltzera bidaltzen ditudala, baina horiek zuen helikopteroak dira, zuen F-16ak, gure zeruan.

Mintza gaitezen une batez terrorismoaren negozioari buruz.

Ez al zituen CIAk hil Allende eta Lumumba?

Eta nor izan zen lehena Osama prestatzen? Nire aitona-amonak ez ziren alde batetik bestera pailazoen gisara ibili, kapa zuriak eta txano zuriak buruan, beltzak lintxatzen.

Koloreko emakume arabiarra naiz, eta amorru tonu guztietan gatoz.

Nor da emakume beltzaran hura, protesta batean oihuka, barka, ez al nuke oihukatu behar? Ahaztu al dut zuen amets orientalista oro izatea?

Botilako jeinua, sabel dantzaria, hareneko neska, ahots eztizko emakume arabiarra. Bai, jauna, ez, jauna. Mila esker zure F-16etatik erortzen ari zaizkigun kakahuete kremazko sandwichengatik, jauna.

Bai, hemen dira askatzaileak nire haurrak hiltzeko eta horiei albo-ondorio deitzeko.

Koloreko emakume arabiarra naiz, eta amorru tonu guztietan gatoz.

Beraz, utzi zerbait esaten, nire barruko umetoki honek zure hurrengo matxinoa besterik ez dizu ekarriko; esku batean harri bat izanen du, eta bestean Palestinako ikurrina.

Koloreko emakume arabiarra naiz, kontuz, kontuz, neure amorruarekin.

Rafeef Ziadah – Amorru tonuak